Sōtō Zen (Sōtōshū) to jedna ze szkół japońskiego buddyzmu. Jej założycielem był Eihei Dōgen (1200 – 1253), który był jedną z najważniejszych postaci w całej historii buddyzmu. Współcześnie za oficjalnego współzałożyciela Sōtōshū uznawany jest Keizan Jokin (1268–1325), który chronologiczne był czwartym przodkiem w liniii przekazu po Dōgenie. Uważa się, że dzięki niemu nauki oraz tradycja przeniesione przez Dōgena do Japonii z Chin stały się „szkołą Sōtō Zen”. Dōgen, który otrzymał przekaz dharmy od chińskiego nauczyciela Tendō Nyojō (ch. Tientong Rujing, 1163–1228) z linii Caodong (j. Sōtō), nie podkreślał tego, że przenosi albo praktykuje Sōtō Zen, czy Zen, jako szkołę, ale mówił, że naucza i praktykuje buddha-dharmę, która została bezpośrednio przekazana od Buddhy Siakjamuniego. Najważniejszą  częścią i podstawą jego nauczania było shikantaza (zazen tylko siedzenia), o którym mówił między innymi jako o „skarbnicy prawdziwego oka dharmy i cudownej rzeczywistości nirwany”. Innymi słowy sednem jego nauczania było to, że praktyka sama w sobie jest oświeceniem.

Dōgen był erudytą i geniuszem w operowaniu słowem. Pozostało po nim wiele zapisanych nauk. Najważniejsza jego praca, to zbiór esejów „Shōbōgenzō”, który jest niezwykle kreatywnym i unikalnym kolażem cytatów z sutr oraz pism zen. Istnieje kilka wersji „Shōbōgenzō” o różnej liczbie rozdziałów. Na przestrzeni wieków włączono do niego wiele tekstów, które nie były przez Dōgena uważane za część tego zbioru. Najbardziej klasyczne wersje, to te o 75 i 12 rozdziałach, które zostały stworzone przez samego Dōgena. Jego inne ważne teksty to: Fukan zazengi, Bendōwa, Gakudō yōjinshū, Eihei shingi i Eihei kōroku.

Najważniejszym uczniem Dōgena i jego głównym spadkobiercą dharmy był Koun Ejō (1198-1280). Dzięki jego oddaniu i poświęceniu swojego życia na zachowanie i zorganizowanie nauk swojego nauczyciela, przetrwały one do naszych czasów. Jego „Zuimonki”, zapis nieformalnych ustnych pouczeń Dōgena, pozostaje jednym z najważniejszych tekstów Sōtō Zen.
Drugi spadkobierca dharmy Dōgena to Senne, który napisał pierwszy komentarz do 75 częściowego „Shōbōgenzō” zatytułowany „Okikigaki”. Komentarz ten poszerzony o komentarz Kyōgo, także ucznia Dōgena i spadkobiercy dharmy Senne,  zatytułowany jest „Goshō”. Był on podstawą interpretacji nauk Dōgena przez wielu ważnych nauczycieli.

Po Keizanie przez wiele wieków nauki Dōgena nie były zbyt szeroko studiowane i praktykowane, ale większość mnichów Sōtō Zen praktykowała de facto Rinzai Zen z dużą domieszką rytuałów zaczerpniętych z Shingonshū (japońskiego odłamu wadżrajany). Dopiero w XVII wieku pojawili się kapłani, tacy jak Manzan Dōhaku (1635-1715), a przede wszystkim Menzan Zuihō (1683-1769), kluczowa postać w historii Sōtō Zen, którzy przyczynili się do przywrócenia nauk Dōgena jako podstawy nauczania i praktyki w szkole Sōtō. Jednakże, dopiero na początku XIX wieku nauki Dōgena stały się bardziej dostępne i przez to szerzej studiowane.

W XX wieku nauczycielem, który miał kluczowy wpływ na rewitalizację zazen shikantaza, zarówno wewnątrz samego Sōtōshū pośród kapłanów, jak też w całym japońskim społeczeństwie, był Kōdō Sawaki (1880-1965). Można zaryzykować stwierdzenie, że jednoosobowo przywrócił on zazen shikantaza na centralne miejsce w Sōtō Zen. Dzięki temu, że przełożył on nauki Dōgena na codzienny, współczesny język, zrozumiały dla zwykłych ludzi, był w stanie dotrzeć do szerokiego spektrum odbiorców z najróżniejszych części japońskiego społeczeństwa. Dla wielu osób Kōdō Sawaki był i nadal jest najważniejszym nauczycielem dwudziestowiecznego Sōtō Zen.

Głównymi uczniami Kōdō Sawakiego byli: Kōshō Uchiyama (1912-1998) i Tokugen Sakai (1912-1996). Kōshō Uchiyama przyczynił się w dużym stopniu do spopularyzowania shikantaza i nauk Dōgena poza Japonią. Jego uczniami byli między innymi: Shōhaku Okumura i Daitsū Tom Wright. Tokugen Sakai pomógł w zachowaniu nauk Rōshiego Sawakiego w formie pisemnej, które zostały wydane w formie antologii w dziewiętnastu częściach.

sotozen.com – oficjalna strona Sōtōshū

sotozen.eu – strona Sokanbu (przedstawicielstwa Sōtōshū) w Europie