Sōtō Zen (Sōtōshū) to jedna ze szkół wywodzących się z japońskiego buddyzmu. Jej założycielem był Eihei Dōgen (1200–1253), jedna z najważniejszych postaci w całej historii buddyzmu. Za oficjalnego współzałożyciela Sōtōshū uznawany jest Keizan Jōkin (1268–1325). Choć chronologicznie był on czwartym przodkiem w linii przekazu, współcześnie uważa się, że dopiero dzięki niemu nauki oraz tradycja przeniesione przez Dōgena z Chin do Japonii stały się „szkołą Sōtō Zen”. Dōgen unikał przedstawiania swojej linii przekazu jako odrębnej szkoły i podkreślał raczej, że naucza buddha-dharmy prawidłowo przekazanej od Buddy Siakjamuniego, a nie „zen” czy tym bardziej „Sōtō Zen”.
Dōgen był erudytą i geniuszem słowa. Pozostało po nim wiele pism, z których najważniejsze to zbiór esejów zatytułowany Shōbōgenzō (Skarbnica Oka Prawdziwej Dharmy), będący niezwykle kreatywnym i unikalnym kolażem cytatów z sutr oraz pism zen. Innymi ważnymi tekstami Dōgena są Fukan zazengi i Bendōwa, w których wyłożył swoje rozumienie zazen jako shikantaza – tylko siedzenie, stanowiące oś i podstawę jego nauk. Jego sławne powiedzenie z Eihei koroku (Fromalnych mów) to: „Siedzenie (taza z shikantaza) to Shōbōgenzō (Skarbnica Oka Prawdziwej Dharmy) i Nehan Myōshin (Cudowny Umysł NIrwany) – słowa wypowiedziane według tradycji zen przez Buddhę Siakjamuniego, kiedy przekazał dharmę Mahakaśjapie. Inne sławne powiedzenie Dōgena to: „praktyka i urzeczywistnienie są jednym” (shushō ichinyo).
Najważniejszym uczniem Dōgena był Ejō (1198-1280). Najprawdopodobniej tylko dzięki jego oddaniu i wysiłkom porządkowania oraz kopiowania spuścizny swojego nauczyciela, nauki Dōgena przetrwały aż do naszych czasów. Zapisane przez Ejō nieformalne mowy Dōgena, noszące tytuł Shōbōgenzō Zuimonki (Zapis tego, co usłyszane ze Skarbnicy Oka Prawdziwej Dharmy), pozostają jednym z na jważniejszych tekstów tradycji Sōtō. Także Ejō zawdzięczamy zachowanie ustnych nauk Dōgena dotyczących wskazań, które również spisał i zatytułował Kyōjukaimon (Nauki o wskazaniach i ich udzielaniu).
Nauczanie i praktyka Sōtō Zen opierają się przede wszystkim na naukach Dōgena. Jednym z najważniejszych współczesnych nauczycieli, a dla wielu najważniejszym był Kōdō Sawaki (1880-1965). Dzięki jego kreatywnemu odczytaniu nauk Dõgena i przełożeniu ich na współczesny język, zrozumiały dla zwykłych ludzi, był w stanie docierać do różnych części japońskiego społeczeństwa. Jako pierwszy mnich w historii japońskiego buddyzmu nauczał ludzi świeckich zazen shikantaza na tak szeroką skalę. Można nawet zaryzykować stwierdzenie, że jednoosobowo przywrócił on zazen shikantaza na centralne miejsce we współczesnej szkole Sōtō Zen, zarówno wśród kapłanów, jak też ludzi świeckich. Jego najważniejszym spadkobiercą dharmy był Kōshō Uchiyama (1912-1998), który był nauczycielem Daitsū Wrighta i Shōhaku Okumury.
Oficjalne strony Sōtōshū: