Sōtō Zen (Sōtōshū) to jedna ze szkół wywodzących się z japońskiego buddyzmu. Jej założycielem był Eihei Dōgen (1200–1253), jedna z najważniejszych postaci w całej historii buddyzmu. Za oficjalnego współzałożyciela Sōtōshū uznawany jest Keizan Jōkin (1268–1325). Choć chronologicznie był on czwartym przodkiem w linii przekazu, uważa się, że dopiero dzięki niemu nauki oraz tradycja przeniesione przez Dōgena z Chin do Japonii stały się „szkołą Sōtō Zen”. Choć współcześnie mówi się o Dōgenie jako o założycielu szkoły Sōtō Zen (Sōtōshū), to on sam unikał przedstawiania swojej linii przekazu jako odrębnej szkoły i podkreślał raczej, że naucza buddha-dharmy prawidłowo przekazanej od Buddy Siakjamuniego.
Dōgen był erudytą i geniuszem słowa. Pozostało po nim wiele pism, z których najważniejsze to zbiór esejów zatytułowany Shōbōgenzō (Skarbnica Oka Prawdziwej Dharmy), będący niezwykle kreatywnym i unikalnym kolażem cytatów z sutr oraz pism zen. Innymi ważnymi tekstami Dōgena są Fukan zazengi i Bendōwa, w których wyłożył swoje rozumienie zazen jako shikantaza – tylko siedzenie, stanowiące oś i podstawę jego nauk.
Najważniejszym uczniem Dōgena był Ejō (1198-1280). Dzięki jego bezwarunkowemu oddaniu Dōgenowi i jego wysiłkom porządkowania oraz kopiowania spuścizny swojego nauczyciela, nauki Dōgena przetrwały do naszych czasów. Zapisane przez Ejō nieformalne mowy Dōgena, noszące tytuł Zuimonki (Zapiski tego, co usłyszane), pozostają jednym z na jważniejszych tekstów tradycji Sōtō.
Nauczanie i praktyka Sōtō Zen opierają się przede wszystkim na naukach Dōgena. Jednym z najważniejszych współczesnych nauczycieli, a dla wielu najważniejszym był Kōdō Sawaki (1880-1965). Dzięki jego kreatywnemu odczytaniu nauk Dõgena i przełożeniu ich na współczesny język, zrozumiały dla zwykłych ludzi, był w stanie docierać do różnych części japońskiego społeczeństwa. Jako pierwszy mnich w historii japońskiego buddyzmu nauczał ludzi świeckich zazen shikantaza na tak szeroką skalę. Można nawet zaryzykować stwierdzenie, że jednoosobowo przywrócił on zazen shikantaza na centralne miejsce we współczesnej szkole Sōtō Zen, zarówno wśród kapłanów, jak też ludzi świeckich. Jego najważniejszym spadkobiercą dharmy był Kōshō Uchiyama (1912-1998).
Oficjalne strony Sōtōshū:
