Sōtō Zen (Sōtōshū) 曹洞宗, to jedna ze szkół buddyjskich wywodzących się z Japonii. Jej oficjalnym założycielem był japoński mnich buddyjski Dōgen 道元 (1200 – 1253), który był jedną z najważniejszych postaci w całej historii buddyzmu. Od nazwy klasztoru, który założył  w 1245 roku, nazywa się go także Eihei 永平. Do dziś dnia Eiheiji (świątynia Wiecznego Spokoju) pozostaje jednym z dwóch głównych klasztorów japońskiej szkoły Sōtō.

Sednem nauczania Dōgena, jak też praktyki, którą propagował, było zazen shikan taza.  Pozostawił po sobie liczne pisma. Najważniejsze z nich to zbiór esejów Shōbōgenzō (Skarbnica oka prawdziwej dharmy), będący kolażem cytatów z chińskiego zen, jak też z całego buddyjskiego kanonu, którym nadał bardzo unikalny i niepowtarzalny rys. Pod niektórymi ze swoich tekstów podpisał się także imieniem Kigen 希玄. Często do jego imienia dodaje się tytuł “zenji” (więcej na temat tytułów używanych w Sōtō Zen).

Pomimo, że na przestrzeni wieków było wielu wybitnych kapłanów tej tradycji, to nauczanie szkoły Sōtō opiera się głównie na naukach Dōgena. Inni byli przede wszystkim komentatorami lub też odnowicielami jego nauk. Najważniejszym uczniem Dōgena był Ejō 懐奘 (1198 – 1280). Uważa się, że głównie dzięki jego oddaniu i wysiłkom nauki Dōgena przetrwały do naszych czasów. Drugim ważnym uczniem Dōgena był Senne 詮慧, który napisał pierwszy komentarz do Shōbōgenzõ. Kolejnym ważnym kapłanem był Menzan Zuihō 面山瑞方 (1683-1769), który był jednym z liderów reformacji Sōtō Zen w XVIII wieku. Zebrał on na nowo i skomentował pisma Dōgena nadając tym naukom na powrót kluczową rolę w Sōtōshū. Od drugiej połowy dziewiętnastego wieku jako oficjalny współzałożyciel Sōtōshū uznawany jest Keizan Jōkin 瑩山紹瑾 (1268-1325), któremu przypisuje się głównie zasługę szerokiego rozpropagowania Sōtō Zen jako jednej z największych japońskich szkół buddyjskich.

Bardziej współcześnie, Kōdō Sawaki 澤木興道 (1880-1965) miał kluczowy wpływ na renensans nauk Dōgena oraz rewitalizację zazen shikan taza w XX wieku, zarówno wewnątrz samej szkoły Sōtō pośród jej kapłanów, jak też bardziej szeroko w całym japońskim społeczeństwie. Z kolei jego główny uczeń Kōshō Uchiyama 内山興正 (1912-1998) oraz następne pokolenia nauczycieli z tej linii przyczynili się w dużym stopniu do spopularyzowania zazen shikan taza oraz nauk Eihei Dōgena na całym świecie.

Strona Sokanbu (europejskiego przedstawicielstwa Sōtōshū) – sotozen.eu

Oficjalna strona Sōtōshū – sotozen.com