Hachi dainin gaku (Osiem przebudzeń wielkich istot), to ostatni tekst napisany przez Dōgena w ramach „Shōbōgenzō”, będący głównie cytatami z sutry „Yuikyō-gyō” i zawierający końcowe nauki Buddhy Siakjamuniego. Zarówno dla Rōshiego Kōshō Uchiyamy, jak i dla Rōshiego Kōdō Sawakiego, był to jeden z najważniejszych tekstów Dōgena, który często komentowali, podobnie, jak samą sutrę, z której Dōgen tutaj cytuje. Rōshi Uchiyama pisał, że przez cały okres bycia uczniem Rōshiego Sawakiego, każdego roku w lutym, kiedy to upamiętniana jest parinirwana Buddhy, miał okazję do dogłębnego studiowania tej sutry oraz poniższych ośmiu punktów. „Dainin” dosłownie „wielka istota”, to według komentarzy Rōshiego Sawakiego i Rōshiego Uchiyamy „bodhisattwa”. Rōshi Uchiyama interpretował ten tytuł jako „osiem aspektów dorosłej, czy też dojrzałej praktyki” [w codziennym, współczesnym japońskim buddyjski termin techniczny „dainin” (mahasattva=bodhisattva), czytany „otona”, znaczy „dorosły”].

※

Wszyscy buddhowie to wielkie istoty (bodhisattwowie). Poniższe osiem punktów jest tym, ku czemu budzą się te wielkie istoty i dlatego nazywane są one „ośmioma przebudzeniami wielkich istot”. Te osiem przebudzeń to istota nirwany. Były to ostatnie nauki pozostawione przez naszego wielkiego nauczyciela Buddhę Siakjamuniego, których udzielił w dniu swojej pariniwany.

(1) Nie miej zbyt wielu pragnień. (Nie gonienie za przedmiotami pożądań pięciu zmysłów, których jeszcze nie posiadasz nazywane jest niewielkim pragnieniem.)
Buddha powiedział: “Mnisi! Wiedzcie, że ktoś mający wiele pożądań i poszukujący jedynie zysku, doświadcza dużo cierpienia. Ktoś, nie mający zbyt wielu pragnień, nie szukający i nie pragnący zbyt wiele, nie ma takich trosk. Jedynie nie podtrzymuj zbyt wielu pożądań. Powinniście ograniczać swoje pragnienia, ponieważ przynosi to wszelkie dobre zasługi. Osoba posiadająca niewiele pragnień nie jest nadmiernie pociągana przez zmysły i nie manipuluje umysłami innych ludzi, aby spełnić te pożądania. Umysł kogoś, praktykującego ograniczanie chwytania, jest spokojniejszy i nie jest trapiony nadmiernymi zmartwieniami. Cokolwiek już posiadasz, jest wystarczające. Nigdy nie ma w tym niedostatku. Ci, którzy mają tylko kilka pragnień, już przebywają w nirwanie. To jest nazywane niewielkim pragnieniem”.

(2) Wiedz, kiedy mieć dość. (Bycie usatysfakcjonowanym tym, co się ma, nazywane jest wiedzieć, co znaczy wystarczy.)
Buddha powiedział: “Mnisi! Jeśli chcecie uwolnić się od cierpienia, powinniście rozważyć, co znaczy mieć dość. Bycie usatysfakcjonowanym, to miejsce radości, spokoju i odprężenia. Ktoś, kto jest prawdziwie zadowolony, odnajdzie spokój nawet wtedy, gdy ma tylko ziemię do spania. Ktoś, kto nie zna prawdziwego zadowolenia, nie będzie usatysfakcjonowany nawet wtedy, gdy będzie mieszkać w niebiańskim pałacu. Ktoś, kto nie jest prawdziwie zadowolony z tego, co ma, jest tak naprawdę ubogi, bez względu na to, jakie ma bogactwa. Ktoś, kto odnalazł prawdziwe zadowolenie, będzie bogaty bez względu na to, jakie by nie cierpiał niedostatki. Niezadowolony jest wciąż szarpany przez pięć zmysłowych pożądań, dlatego ten, który doświadczył, czym jest prawdziwe zadowolenie, odczuwa wobec niego współczucie. To jest nazywane wiedzieć, co znaczy mieć dość”.

(3) Ciesz się ciszą. (Pozostawianie tłumów i zamieszania, przebywając w otwartej przestrzeni nazywane jest spokojem ciszy.)
Buddha powiedział: “Mnisi! Jeśli pragniecie doświadczyć spokoju i radości wykraczania poza to, co uwarunkowane, musicie zostawiać hałas i niepokój tłumu. Ktoś, kto tak czyni, jest poważany nawet przez istoty niebiańskie. Dlatego też, powinniście porzucać nawykowe podążanie za tym, co wszyscy i jedynie zastanawiać się, jak zakończyć przyczyny cierpienia. Ktoś, kto jest przywiązany do robienie tego, co wszyscy, przypomina ptaka, żyjącego w stadzie na drzewie i martwiącego się jedynie o to, że drzewo może uschnąć. Jeśli będziecie przywiązani do ja, będziecie zagłębiać się w cierpienie, jak stary słoń tonący w bagnie i nie mogący się z niego wydostać o własnych siłach. To jest nazywane spokojem nieprzywiązania”.

(4) Czyń szczery wysiłek. (Nieprzerwane praktykowanie dobrych dharm ze szczerym i stałym umysłem nazywane jest szczerym wysiłkiem.)
Buddha powiedział: “Mnisi! Jeśli praktykujecie ze szczerością i oddaniem, nic nie będzie trudne. Dlatego powinniście praktykować stałość, tak jak krople wody, które kapiąc nieprzerwanie w jedno miejsce, potrafią wydrążyć dziurę w skale. Jeśli praktykujący ma skłonności do ciągłego przystawania i zbaczania z drogi, to przypomina kogoś, kto usiłuje wzniecić ogień przez pocieranie dwóch kawałków drewna i przestaje co chwilę. Nawet jeśli chciałby rozpalić ogień, nigdy go nie uzyska, bo drewno nie jest w stanie się rozgrzać w taki sposób. To jest nazywane szczerym wysiłkiem”.

(5) Nie zapominaj o uważności. (Nazywane także zachowywaniem „właściwej uwagi”. Chronienie dharmy, nie tracąc jej, tym jest właściwa uważność. To jest określane mianem nie zapominania o uważności.)
Buddha powiedział: “Mnisi, kiedy szukacie 'dobrego towarzysza’ – nauczyciela, współpraktykującego i tego, kto wesprze waszą praktykę, nie ma nic lepszego niż nie zapomianie o uważności. Jeśli nie gubicie uważności, to złodzieje pięciu zmysłów nie mogą wam nic zrobić. Dlatego nigdy o tym nie zpominajcie. Kiedy tracicie uwagę, tracicie wszelkie zasługi. Jeśli jesteście uważni, to nawet będąc pośród złodziei pięciu zmysłów, nic wam nie grozi. Przypomina to posiadanie zbroi w czasie bitwy, nie będziecie musieli  się wtedy czegokolwiek obawiać. To jest nazywane nie zapominaniem o uważności”.

(6) Praktykuj samadhi. (Przebywanie w dharmie bez rozproszenia nazywane jest osadzaniem się w samadhi.)
Buddha powiedział: “Mnisi! Jeśli skupicie swój umysł, to pozostanie on w równowadze. Jeśli umysł jest zrównoważony, jesteście w stanie jasno widzieć powstawanie i zanikanie wszystkich rzeczy. Dlatego powinniście gorliwie praktykować osadzanie się w samadhi. Gdy urzeczywistniacie samadhi, umysł nie jest pomieszany. Przypomina to dbanie o swoje zasoby wody i utrzymywanie zbiornika na wodę szczelnym, aby nie wyciekała. Podobnie praktykujcie osadzanie się w samadhi, aby nie wyciekała woda mądrości. To jest nazywane praktykowaniem samadhi”.

(7) Praktykuj mądrość. (Mądrość to słuchanie i rozważanie oraz weryfikowanie w praktyce.)
Buddha powiedział: „Mnisi! Jeśli będziecie praktykować mądrość, będziecie wolni od chciwości i przywiązań. Zawsze praktykujcie przyglądanie się sobie, a wówczas urzeczywistnicie wyzwolenie poprzez moją dharmę. Jeśli nie czynicie tego, nie podążacie drogą. Mądrość jest statkiem, który poniesie was przez morze starości, choroby i śmierci. Jest wielką lampą rozświetlającą ciemności, doskonałym lekarstwem dla wszystkich chorych, ostrą siekierą ścinającą drzewo pożądań. Powinniście poprzez słuchanie nauk i zastanawianie się nad nimi oraz poprzez weryfikowanie ich w waszej praktyce, urzeczywistniać tę mądrość. Urzeczywistniając tę mądrość, będziecie w stanie jasno widzieć naturę rzeczy tuż przed wami. To jest nazywane mądrością”.

(8) Nie angażuj się w nawykowe dyskusje. (Wykraczanie poza rozróżnienia to unikanie nawykowego dyskutowania. Doskonałe urzeczywistnianie prawdziwej dharmy, to jedynie nie nadawanie substancji abstrakcyjnym pojęciom.)
Buddha powiedział: “Mnisi! Jeśli kontynuujecie nawykowe dyskusje i spory (wewnętrzne i zewnętrzne), wasz umysł nadal będzie niespokojny. Nawet jeśli zostaliście mnichami, nie będziecie w stanie odnaleźć wyzwolenia. Dlatego powinniście puszczać pomieszane myśli i słowa. Jeśli chcecie urzeczywistnić radość i spokój nirwany, musicie zakończyć nawyk niekończącego się dyskutowania, argumentowania i udowadniania swojej racji. To jest nazywane nie nadawaniem substancji abstrakcyjnym pojęciom”.

To jest osiem aspektów przebudzenia wielkich istot. Każdy z nich zawiera osiem pozostałych, co w sumie daje sześćdziesiąt cztery. Jednakże tak naprawdę jest ich nieskończona ilość, podczas gdy jednocześnie jest ich jedynie sześćdziesiąt cztery.
To była ostatnia nauka udzielona przez naszego wielkiego nauczyciela Buddhę Siakjamuniego. Są to najwyższe instrukcje mahajany, wygłoszone w nocy piętnastego dnia drugiego miesiąca. Następnie Buddha wszedł w ostateczną nirwanę.
Buddha powiedział: “Powinniście podążać niestrudzenie za prawdą, jedynie poszukując wyzwolenia. Wszystkie rzeczy tego świata bez wyjątku są nietrwałe i podlegają zanikowi oraz rozpadowi. W tym miejscu się zatrzymam, nic już nie mówiąc. Czas płynie nieubłaganie i wkrótce wygasnę. To są moje końcowe nauki dla was”.
Dlatego też, uczniowie Buddhy powinni zgłębiać i praktykować te nauki. Ci, którzy ich nie znają, nie zgłębiają i nie praktykują, nie mogą się uważać za uczniów Buddhy. Są one „skarbnicą prawdziwego oka dharmy” Buddhy i „cudownym umysłem nirwany”. Jednakże, dzisiaj większość ich nie zna, a ci, którzy je słyszeli, są nieliczni. Dzieje się tak z powodu demonicznych przekód. Również ci, którzy nie posiadają dobrych przyczyn, nie są w stanie ich usłyszeć, ani zobaczyć. W czasach prawdziwej dharmy oraz naśladownictwa dharmy, wszyscy uczniowie Buddhy je znali i praktykowali. Dziś nawet jeden czy dwóch na tysiąc ich nie zna. Jaka szkoda! Obecnych czasów upadku dharmy nie można porównać z czymkolwiek. Bez zwlekania powinniście zgłębiać tę nadzwyczajną naukę, póki jeszcze nie zniknęła. Nie bądźcie leniwi i nie szczędźcie wysiłku. Jest czymś niezwykle trudnym i rzadkim spotkać buddha-dharmę, nawet w czasie niezliczonych kalp. Jest także czymś rzadkim otrzymać to ludzkie ciało. Urodzić się jako istota ludzka, to najlepsze z możliwych narodzin, ponieważ w świecie ludzi istnieją buddha i dharma, praktyka i urzeczywistnienie. Ci, którzy zmarli zanim Buddha Siakjamuni wszedł w nirwanę, nie mogli usłyszeć ani praktykować tych ośmiu aspektów przebudzenia wielkich istot. Teraz, dzięki dobrym przyczynom mamy możność ich usłyszenia, studiowania i praktykowania. Ślubujmy więc od tej chwili studiować, praktykować oraz rozwijać je bez końca. Dzięki temu bez wątpienia urzeczywistnimy ostateczne przebudzenie i będziemy nauczać wszystkie istoty, dokładnie tak, jak Buddha Siakjamuni, bez najmniejszej różnicy.

Shōbōgenzō Hachidainingaku
Napisane w Eiheiji, 6 dnia, 1 miesiąca księżycowego, 5 roku Kencho (1253).

(…) Ci, którzy poważają mojego zmarłego nauczyciela, powinni kopiować ten tekst, chronić go i rozpowszechniać. To są ostatnie nauki Buddhy Siakjamuniego, a także końcowy przekaz mojego nauczyciela Dōgena.
Ejō (1255)