O wskazaniach

W tradycji japońskiego Soto Zen formalne przyjęcie Trzech Skarbów oraz wskazań bodhisattwy nazywa się dziukai. Zarówno kapłani, jak i świeccy praktykujący przyjmują ten sam zestaw wskazań. Są one następujące:

Trzy Skarby:
Powracanie do Buddhy
Powracanie do Dharmy
Powracanie do Sanghi

Trzy czyste wskazania:
Objęcie wskazań
Objęcie dobrych czynów
Objęcie wszystkich istot

Dziesięć wskazań bodhisattwy:
1. Nie zabijanie
2. Nie kradzenie
3. Nie krzywdzenie seksualnie
4. Nie kłamanie
5. Nie odurzanie (siebie i innych)
6. Nie mówienie o błędach innych
7. Nie wywyższanie siebie, nie umniejszanie innych
8. Nie bycie skąpym
9. Nie bycie agresywnym (wobec innych i siebie)
10. Nie oczernianie Trzech Skarbów

Zwykle formalne przyjęcie tych wskazań w czasie ceremonii dziukai, rozumiane jest jako zostanie buddystą i zobowiązanie się do ich przestrzegania. W tradycji Soto Zen te wskazania nie są rozumiane jako reguły wymyślone przez kogoś, ale są opisem przebudzenia – działania w zgodzie z prawdziwą naturą życia. Sedno tych wskazań to tak zwane Schronienie w Trzech Skarbach czy Klejnotach, które jest tak naprawdę afirmacją i powrotem do tego czym zawsze byliśmy, naszej prawdziwej natury. Buddha to całość, jedność, to co nieuwarunkowane. Dharma to różnorodność, indywidualność, to co uwarunkowane. Sangha to harmonia, współzależność buddhy i dharmy, tego co nieuwarunkowane i uwarunkowane. Pozostałe wskazania są rozwinięciem tych trzech aspektów jednej i tej samej rzeczywistości, którą już jesteśmy. Wskazania są praktyką uważności pomagającą, aby nie tworzyć cierpienia sobie i innym. Są one wewnętrznym drogowskazem, nie służą ocenianiu siebie czy innych, czy też porównywaniu się z innymi. W szkole zen mówi się o tożsamości wskazań i zen, ponieważ kiedy szczerze praktykujemy zazen, czyli bycie jednym z tym, co jest, to te wskazania naturalnie są wypełniane. Innymi słowy przestrzeganie wskazań to działanie spontanicznie wypływające z zazen, a nie działanie oparte na idei bycia buddystą, bycia dobrym, czy bycia jednym.

Istotą dziukai jest nawiązanie związku z buddha-dharmą (w czasie ceremoni metaforycznie mowa jest o zostaniu dzieckiem buddhy). Zostawanie uczniem kapłana udzielającego wskazań, co też ma miejsce poprzez tą ceremonię, jest drugorzędne. Poprzez dziukai, stajemy się przede wszystkim uczniem buddha-dharmy – prawdziwej rzeczywistości.

W czasie świeckiego dziukai otrzymuje się poza wskazaniami także imię dharmy, rakusu oraz kecimjaku – specjalny dokument wyrażający znaczenie otrzymania wskazań oraz będący potwierdzeniem ich otrzymania. W przypadku ludzi świeckich imię dharmy nie jest używane na co dzień, ale jest imieniem praktyki. W przypadku kapłanów zen, używają oni lub one imienia dharmy zamiast swojego świeckiego imienia. W moim przypadku jest to Doko. „Do” znaczy droga, a „ko” światło.

Poniżej komentarz Dogena Zenji do wskazań oraz ceremonii ich udzielania, będący podstawą rozumienia prawdziwego ducha wskazań w szkole Soto Zen. Udzielanie wskazań porównuje on tutaj do przekazywania samej istoty przebudzenia. Mówi także, że te wskazania są potwierdzeniem przekraczającym czas. Oznacza to, że ktokolwiek je praktykuje, nie jest oddzielony od Buddhy. Sam jest wtedy buddhą.

„Wielkie wskazania buddhów były ochraniane i podtrzymywane przez buddhów. Buddhowie udzielali je buddhom i przodkowie przekazali je przodkom. Przekaz dharmy przekracza przeszłość, teraźniejszość i przyszłość. Jedność potwierdzenia trwa nieprzerwanie od starożytności do dziś. Nasz wielki nauczyciel Buddha Siakjamuni udzielił ich Mahakaśjapie. Mahakaśjapa przekazał je Anandzie. W ten sam sposób te wskazania były właściwie udzielane od nauczyciela do ucznia przez kolejne pokolenia aż dotarły do obecnego kapłana. Teraz udzielam tych wskazań, aby wyrazić moją szczerą wdzięczność buddhom i przodkom oraz sprawić, aby się stały najważniejszymi naukami dla wszystkich istot. To jest sposób, w jaki kontynuowane jest życie mądrości buddhy.

Najpierw w obecności buddhów i przodków, z szacunkiem powinieneś przyjąć schronienie, otrzymać wskazania i uczynić skruchę. Całym sercem recytuj wiersz skruchy:

Wszystkie złe czyny popełnione przeze mnie od niepamiętnych czasów, skutkiem chciwości, gniewie i niewiedzy, zrodzone z ciała, mowy i umysłu, teraz całkowicie wyznaję ze skruchą.

W obecności buddhów i przodków oczyściłeś ciało, mowę, umysł i stałeś się całkowicie przejrzysty. Stało się to dzięki mocy skruchy.

Następnie, przyjmij schronienie w Buddzie, Dharmie i Sandze. Istnieją trzy aspekty Trzech Skarbów: Trzy Skarby jako jedność, rzeczywiste Trzy Skarby, podtrzymywanie Trzech Skarbów.

Skarb Buddhy to najwyższe przebudzenie. Skarb Dharmy to rzeczywistość, która jest czysta i wolna od kurzu. Skarb Sanghi to spokój i harmonia. To są Trzy Skarby jako jedno ciało.

Skarb Buddhy to ten, który pojawił się w tym świecie i urzeczywistnił przebudzenie. Skarb Dharmy to rzeczywistość, do której przebudził się Buddha.
Skarb Sanghi to ci, którzy przyjęli nauki Buddhy i Dharmy. To są rzeczywiste Trzy Skarby.

Skarb Buddhy to ci, którzy pojawiają się w pustej przestrzeni lub świecie kurzu, aby prowadzić wszystkie istoty. Skarb Dharmy wyraża się jako oceaniczny skarbiec lub został zapisany na liściach w celu przeobrażenia istot ożywionych i nieożywionych. Skarb Sanghi to ci, którzy uwalniają innych z różnych rodzajów cierpienia, z płonącego domu trzech światów. To jest podtrzymywanie Trzech Skarbów.

Kiedy przyjmiesz schronienie w Buddzie, Dharmie i Sandze, jesteś gotowy, aby przyjąć Wielkie Wskazania Buddhów. Pozostań uczniem Buddhy i nie podążaj innymi ścieżkami.

Trzy czyste wskazania:

1. Objęcie wszystkich wskazań.
To miejsce praw i reguł buddhów, to źródło i korzeń praw oraz reguł buddhów.

2. Objęcie dobrych czynów.
To jest rzeczywistość najwyższego przebudzenia. W ten sposób powinieneś praktykować i prowadzić innych.

3. Objęcie czujących istot.
Przekroczenie rozróżnienia na zwykłych ludzi oraz mędrców oraz uwolnianie siebie i innych.

To są trzy czyste wskazania.

Dziesięć głównych wskazań:

1. Nie zabijanie.
Nie zabijanie życia to podtrzymywanie nasion buddhy i umożliwianie życia mądrości buddhy. Nie zabijaj życia.

2. Nie kradzenie.
Kiedy umysł i rzeczy przebywają w takości, brama wyzwolenia jest otwarta.

3. Nie bycie chciwym seksualnie.
Trzy koła (ciała, mowy i myśli) są jasne i czyste. Jeśli nie ma niczego, co można by pożądać, kroczysz drogą wszystkich buddhów.

4. Nie kłamanie.
Koło dharmy obraca się od samego początku. Nie istnieje brak lub nadmiar. Cały wszechświat jest zwilżony słodkim nektarem gotowym do zebrania.

5. Nie sprzedawanie odurzającego alkoholu.
To, co odurza, jest nieobecne. Nie pozwól, aby się pojawiło. [Jeśli nawet odurzenie się pojawia, to nie mam miejsca, by go przyjąć.] Tym jest wielka jasność.

6. Nie mówienie o błędach innych.
W buddha-dharmie jest jedna ścieżka, jedna dharma, jedno urzeczywistnienie, jedna praktyka. Nie mów o błędach innych. Nie twórz dysharmonii.

7. Nie chwalenie siebie i nie umniejszanie innych.
Buddhowie i przodkowie urzeczywistniają przebudzenie wraz z całym niebem i ziemią. Kiedy wielkie ciało jest zamanifestowane, nie ma wnętrza ani zewnętrza nieba. Kiedy ciało dharmy jest objawione, nie ma nawet drobiny ziemi.

8. Nie skąpienie nauk dharmy ani rzeczy materialnych.
Nawet jedno zdanie, jeden wiersz dharmy są wyrazem nieskończoności wszystkiego. Buddhowie i przodkowie są jedną rzeczywistością i jednym potwierdzeniem. Dlatego od samego początku nie ma tu żadnego skąpstwa.

9. Nie wpadanie w gniew.
Nie cofając się ani nie idąc naprzód, ani rzeczywisty ani pusty. W tym znajdziesz ocean świetlistych obłoków, ocean wspaniałych obłoków.

10. Nie oczernianie Trzech Klejnotów.
Buddha objawia swoje ciało i naucza Dharmy. Trzy Skarby to najważniejsza rzecz na świecie. Ich zasługa jest nie do zmierzenia i powraca do oceanu wszechogarniającej mądrości. Powinniśmy z wdzięcznością przyjmować i służyć Trzem Skarbom.”

  •  
  •