Jeden z dwóch zachowanych portretów Dogena, który znajduje się w Eiheiji.

Dogen (1200 – 1253) – założyciel japońskiej szkoły Soto Zen. Używał również imion Kigen oraz Eihei. Najczęściej nazywany jest Dogen Zenji czyli mistrz Dogen.
Był on jednym z największych mistrzów w całej tradycji buddyjskiej, a jego pisma wyrażają nauki i praktykę buddyjską w bardzo głęboki i często odkrywczy sposób. We współczesnej szkole Soto Zen jego pisma są głównym punktem odniesienia dla większości praktykujących. Dobrze jest wiedzieć i pamiętać, że Dogen Zenji nie stworzył swojej „filozofii”, ale wyrażał nauki Buddhy w bardzo unikalny i kreatywny sposób. Był on przeciwny sekciarskiemu podejściu i nawet nie lubił używać określenia Zen czy Soto, ale zawsze mówił o buddha-dharmie jako jednej nauce i praktyce wyrażanej na wiele sposobów.
Dogen został mnichem  w wieku 13 lat. Początkowo praktykował w tradycji Tendai, a potem Rinzai Zen. W 1223 udał się do Chin, gdzie spotkał mistrza Tendo Nyojo, od którego otrzymał przekaz dharmy w linii Soto.
Po powrocie do Japonii w 1227 roku Dogen przez pierwsze kilka lat szukał swojego sposobu nauczania. W swoim pierwszym tekście napisanym pierwotnie w 1227 roku, a który potem wielokrotnie zmieniał, zatytułowanym Fukan zazengi – Zasady uniwersalnego zazen, będącym manifestem jego nauczania, wyłożył swoje rozumienie zazen oraz praktyczny sposób jego praktyki.
W 1233 otworzył klasztor Koshoji w mieście Uji niedaleko Kioto, który był pierwszym oficjalnym miejscem praktyki Soto Zen w Japonii. W 1243 Dogen wraz ze swoimi uczniami przeniósł się w odludne miejsce w górach w prowincji Echizen, gdzie stworzył klasztor Eiheiji, który aż do dziś jest głównym miejscem praktyki japońskiego Soto Zen. Pod koniec życia miał poważne problemy zdrowotne i udał się na leczenie do Kioto, gdzie zmarł w domu świeckiego ucznia w 1253 roku.
Pozostawił po sobie bogatą spuściznę literacką. Najważniejsza i najbardziej znana z jego prac to zbiór esejów „Shobogenzo – Skarbnica Oka Prawdziwej Dharmy”. Poza tym jest jeszcze zbiór formalnych mów „Eihei koroku”, zbiór reguł monastycznych „Eihei shingi”, zbiór 300 koanów „Shinji Shobogenzo, krótki zbiór pouczeń „Gakudo yojinshu”, nieformalne mowy „Zuimonki” zapisane przez jego głównego ucznia Koun Ejo oraz zapiski z czasów praktyki w Chinach zatytułowane „Hokyoki”. Poza tym napisał wiele wierszy. Poniżej dwa z nich wyrażające jego ślubowanie bodhisattwy:

W mojej słomianej chacie,
w dzień i w nocy,
modlę się,
aby przeprowadzić innych
przed sobą.

Nawet jeśli ten głupiec
nigdy nie stanie się buddhą,
ślubuję przeprowadzić wszystkie istoty,
ponieważ jestem mnichem.

Drugi portret Dogena Zenji przechowywany w świątyni Hokyoji.

  •  
  •