Shobogenzo Zazengi
Instrukcje do zazen w tradycji Soto Zen, których autorem jest Dogen Zenji. Tekst ten częściowo pokrywa się z jego innym ważnym tekstem odnośnie zazen zatytułowanym Fukan zazengi – Zasady uniwersalnego zazen.

Praktykowanie zen to zazen.
Do zazen najodpowiedniejsze jest miejsce, gdzie jest cicho i spokojnie. Połóż tam na podłodze grubą matę. W miejscu, gdzie siedzisz nie powinno być przeciągu, dymu czy wilgoci. Dbaj zarówno o miejsce, w którym siedzisz, jak też o swoje ciało. W dawnych czasach siedziano na diamentowym siedzisku (tak określa się miejsce, w którym siedział Buddha) lub na skałach, ale zawsze na grubej warstwie trawy.
W miejscu do siedzenia nie powinno być nigdy całkiem ciemno, ani w dzień, ani w nocy. Powinno ono być ciepłe zimą i chłodne latem.
W czasie zazen rozluźnij się i nie zajmuj sprawami dnia codziennego, ani też rozmyślaniem w kategoriach dobra i zła. Praktyka zazen nie jest byciem samoświadomym, ani nie jest intelektualnym rozważaniem. Porzuć wszelkie koncepcje o stawaniu się buddhą (za pomocą zazen jako środkiem do celu). Bycie buddhą nie ma nic wspólnego z siedzeniem ani z leżeniem (czy jakąkolwiek inną postawą).
Bądź powściągliwy w jedzeniu i piciu.
Nie marnuj czasu i praktykuj zazen z takim zaangażowaniem, jakbyś gasił płonący ogień na swojej głowie. Podobnie, jak Piąty Przodek Obai, praktykuj jedynie zazen (niech wszystko, co robisz będzie zazen).

Kiedy siedzisz w zazen noś szatę buddhy (rakusu lub okesa) i używaj okrągłej poduszki. Nie powinieneś siedzieć na środku poduszki, ale na jej skraju tak, aby wspierała jedynie kręgosłup. Kolana powinny spoczywać na macie, a kości pośladkowe na poduszce. To jest sposób, w jaki buddhowie i przodkowie siedzieli w zazen.
Możesz siedzieć w pół lotosie lub pełnym lotosie. W pełnym lotosie, połóż prawą stopę na lewym udzie, a lewą na prawym udzie. Palce stóp nie powinny wystawać poza zewnętrzną krawędź ud. Kiedy siedzisz w pół lotosie, wtedy połóż tylko lewą stopę na prawym udzie. (Przypis: w zazen można siedzieć także w innych postawach ułożenia nóg, a także na krześle. Informacje na ten temat można uzyskać w zendo w czasie spotkanie wprowadzającego.)

Ubranie nie powinno być obcisłe czy w nieładzie. Połóż prawą dłoń wewnętrzną stroną zwróconą do góry na lewej stopie, a lewą dłoń, także zwróconą wewnętrzną stroną do góry, na prawej. Czubki kciuków powinny się lekko stykać (tworząc owal). Umieść dłonie blisko ciała (wewnętrzne krawędzie dłoni powinny dotykać do ciała). Czubki kciuków powinny być na wysokości pępka. Siedź prosto, nie przechylając się ani na lewo, ani na prawo, ani w przód, ani w tył. Upewnij się, że uszy są w linii ramion, a nos w linii pępka. Język powinien (lekko) dotykać podniebienia. Oddychaj (naturalnie) przez nos. Usta powinny być zamknięte, a zęby (lekko) się stykać. Oczy miej półotwarte. Po wyregulowaniu ciała i umysłu zrób jeden (cichy) głęboki wydech ustami i następnie oddychaj normalnie (przez nos).

Siedź nieruchomo jak góra. Myśl nie myślenie. Co to jest myślenie nie myślenia? Poza myśleniem. Tym jest istota sztuki zazen.

Zazen nie jest medytacją zmierzania ku czemuś, gdzieś indziej, ale samo w sobie jest bramą prawdziwej rzeczywistości spokoju i radości, nie zanieczyszczonym praktykowaniem potwierdzenia.

  •  
  •