Shobogenzo Zazengi – Jak siedzieć w zazen
Dogen Zenji

Praktykowanie zen to zazen. 1
Do zazen najodpowiedniejsze jest ciche miejsce. 2 Najpierw umieść na podłodze grubą matę. 3 Miejsce, w którym siedzisz, powinno być pozbawione przeciągów, wolne od dymu oraz wilgoci. Powinieneś dbać o swoje ciało i utrzymywać miejsce do siedzenia w porządku.
W dawnych czasach siedziano na ziemi lub na skałach, podkładając grubą warstwę trawy.
Miejsce, gdzie siedzisz nie powinno być ciemne, ani w dzień, ani w nocy. Powinno być ciepłe zimą i chłodne latem.
Puść wszelkie związki i zostaw wszystkie sprawy. Dobro to nie myślenie i zło to nie myślenie. Zazen nie ma nic wspólnego z umysłem, wolą, świadomością. Jest poza pamięcią, wyobrażeniami czy wglądem. Porzuć wszelkie koncepcje o stawaniu się buddhą. Zaprzestań [rozróżniać na] siedzenie i leżenie. Bądź powściągliwy w jedzeniu i piciu. Nie marnuj czasu i praktykuj zazen z takim zaangażowaniem, jakbyś gasił płonący ogień na swojej głowie. Podobnie, jak piąty przodek z góry Obai, siedź jedynie w zazen.

Kiedy siedzisz w zazen noś szatę buddhy 4 i używaj okrągłej poduszki. Nie powinieneś siedzieć na środku poduszki, ale na jej skraju tak, aby wspierała jedynie kręgosłup. Kolana powinny spoczywać na macie, a kości pośladkowe na poduszce. To jest sposób, w jaki buddhowie i przodkowie siedzieli w zazen.

Możesz siedzieć w pół lotosie lub pełnym lotosie. W pełnym lotosie, prawa stopa leży na lewym udzie, a lewa stopa na prawym udzie. Linia palców powinna być w linii z zewnętrzną krawędzią ud. Kiedy siedzisz w pół lotosie, wtedy tylko lewa stopa leży na prawym udzie 5.

Ubranie powinno być luźne i uporządkowane. Połóż prawą dłoń spodem do góry na lewej stopie, a lewą dłoń na niej. Czubki kciuków powinny się lekko stykać. Umieść dłonie blisko ciała. Czubki kciuków powinny być na wysokości pępka. Siedź z prostymi plecami. Nie przechylaj się ani na lewo, ani na prawo, ani w przód, ani w tył. Upewnij się, że uszy są w linii ramion, a nos w linii pępka. Język powinien dotykać podniebienia. Oddychaj przez nos. Usta powinny być zamknięte i zęby stykać się. Oczy miej półotwarte. Po wyregulowaniu ciała i umysłu zrób jeden [cichy] głęboki wydech ustami i następnie oddychaj normalnie.

Siedź nieruchomo jak góra. Myśl z głębi nie myślenia. Co to jest myślenie nie myślenia? Poza myśleniem (i nie myśleniem). Tym jest istota praktyki prawdziwej rzeczywistości (dharmy).

Zazen nie jest medytacją stopniowego osiągania, ale samo w sobie jest bramą dharmy spokoju i radości (nirwaną), nie zanieczyszczoną praktyką-urzeczywistnieniem 6.

1. Inne możliwe tłumaczenie tego pierwszego zdania to: „Zazen jest poddaniem się zen”. Oznacza to, że to nie „ja” praktykuję „zazen”, ale „zazen praktykuje samo siebie”.

2. Kiedy rozpoczyna się praktykę łatwiej siedzi się w cichym miejscu. Jednakże zazen to przekraczanie względnych podziałów i ocen na ciszę i hałas, lubię i nie lubię itp. Dobrze jest nauczyć się praktykować zazen w każdych okolicznościach. W ostatecznym rozrachunku praktykowanie zazen, to bycie jednym ze swoim życiem, takim jakie jest, w tej właśnie chwili.

3. To, co po polsku nazywane jest matą do zazen, to rodzaj materaca o wymiarach około 90x100cm, wypełnionego bawełną. Jeśli nie mamy takiej maty można użyć np. koca złożonego na cztery.

4. Szata buddhy to inaczej „rakusu” lub „kesa”. Więcej na ten temat tutaj.

5. Odwrotne założenie nóg w pół, czy pełnym lotosie (prawa stopa u góry) także jest właściwe. Poza tradycyjnymi postawami lotosu i półlotosu istnieją inne, łatwiejsze sposoby ułożenia nóg w zazen.
Poniżej zdjęcia tradycyjnej postawy lotosu oraz pozycji po japońsku nazywanej „agura”. Najważniejsze punkty pozycji zazen to: trzy stabilne punkty podparcia (kości pośladkowe i kolana) oraz prosty kręgosłup. Sednem i punktem centralnym pozycji zazen jest właściwe ustawienie miednicy.
Jeśli ktoś nie jest w stanie usiąść w jakiejkolwiek pozycji na macie, zazen możliwe jest również siedząc na krześle. Szczegółowe instrukcje można uzyskać indywidualnie w naszym zendo.

  • 21
  •  
  •  
  •