Shobogenzo Maka Hannya Haramitsu – Praktykowanie Wielkiej Mądrości
Komentarz Dogena Zenji do Sutry Serca

Czas głębokiej praktyki doskonałej mądrości Bodhisattwy Współczucia jest całym ciałem, jasno widzącym pustkę pięciu składników. Pięć składników to forma, odczucia, postrzeganie, skłonności i świadomość. Są one pięcioma aspektami mądrości. Jasne widzenie samo w sobie jest mądrością. Ta najgłębsza prawda odsłaniana jest i urzeczywistniana jako forma będąca pustką i pustka będąca formą. Jako forma będąca jedynie formą i pustka będąca jedynie pustką. Jako setki traw i nieskończona ilość zjawisk.
Sześć zmysłów i przedmioty ich postrzegania, to dwanaście aspektów mądrości. Istnieje także osiemnaście aspektów mądrości – oczy, uszy, nos, język, ciało, umysł; forma, dźwięk, zapach, smak, dotyk, przedmioty umysłu oraz świadomości oka, ucha, nosa, języka, ciała i umysłu. Istnieją również cztery aspekty mądrości – cierpienie, przyczyna cierpienia, zakończenie cierpienia oraz ścieżka prowadząca do zakończenia cierpienia. Poza tym istnieje sześć aspektów mądrości – nieuwarunkowane dawanie, wskazania, cierpliwość, pilność, medytacja i mądrość sama w sobie oraz pojedyncza praktyka mądrości urzeczywistniana właśnie tu i teraz – najwyższe całkowite, doskonałe przebudzenie. Są też trzy aspekty mądrości – przeszłość, teraźniejszość, przyszłość, sześć aspektów mądrości – ziemia, woda, ogień, wiatr, przestrzeń, świadomość, a także cztery aspekty mądrości wydarzające się każdego dnia – chodzenie, stanie, siedzenie i leżenie.

Pewien mnich ze zgromadzenia Buddhy Siakjamuniego powiedział do siebie samego: „Powinienem oddawać cześć i kłaniać się tej praktyce najgłębszej mądrości. Chociaż jest ona poza wszelkim uwarunkowaniem, nie powstaje ani nie znika, to jednocześnie jest relatywną metodą, taką jak wskazania, medytacja, mądrość, wyzwolenie, wgląd. Jest także wszelkimi rodzajami praktykujących zarówno Mały Pojazd, jak też Wielki Pojazd. Jest najwyższym doskonałym przebudzeniem, buddhą, dharmą, sanghą oraz wyzwalaniem wszystkich istot.”
Buddha usłyszawszy to powiedział: „Tak właśnie jest, tak właśnie jest. Ta praktyka najgłębszej mądrości jest subtelna i trudna do uchwycenia.”

Dokładnie w tej samej chwili mnich zobaczył, że oddawanie czci i kłanianie się wszystkim rzeczom jest równoznaczne z oddawaniem czci i kłanianiem się mądrości. W takim momencie mądrość chociaż nie powstaje ani nie znika, jednocześnie przejawia się jako relatywna metoda praktyki wskazań, medytacji, mądrości, wyzwalania wszystkich istot itd. Taka chwila oddawanie czci nazywana jest nieuwarunkowaniem. W taki sposób praktykowanie tego, co nieuwarunkowane jednocześnie jest czymś uwarunkowanym. To oddawanie czci jest najbardziej głęboką praktyką mądrości, subtelną i trudną do uchwycenia.

Indra będący jednym z obrońców buddha-dharmy zapytał ucznia Buddhy o imieniu Subhuti: “Czcigodny, kiedy praktykujący współczucie chcą zgłębić praktykę najgłębszej mądrości, jak powinni to czynić?
Subhuti odpowiedział: “Kiedy chcą oni zgłębić praktykę najgłębszej mądrości powinni zgłębiać ją jak pustą przestrzeń.”
Dlatego też zgłębianie mądrości samo w sobie jest pustą przestrzenią, a pusta przestrzeń to zgłębianie mądrości.
Indra zapytał Buddhy: “Czczony Przez Świat, kiedy dobrzy mężczyźni i kobiety przyjmują oraz utrzymują, czytają, recytują i zastanawiają się w zgodzie z prawdziwą rzeczywistością, oraz nauczają innych tej praktyki głębokiej mądrości, którą wyłożyłeś, jak mogę ich ochraniać? Czczony Przez Świat, proszę okaż swoje współczucie i poucz mnie.“
W tym momencie Subhuti powiedział do Indry: “Czy możesz zobaczyć rzeczywistość, którą można chronić?“
Indra odparł: “Nie! Czcigodny, nie widzę żadnej rzeczywistości, którą można by chronić.“
Subhuti powiedział: “Kiedy dobrzy mężczyźni i dobre kobiety przemawiają tak jak ty, to wtedy praktykowanie najgłębszej mądrości samo w sobie jest ochroną. Jeśli dobrzy mężczyźni i dobre kobiety działają tak, jak powiedziałeś, to nigdy nie są oddzieleni od praktyki najgłębszej mądrości. Powinieneś wiedzieć, że nawet jeśli wszystkie rodzaje istot chciałyby im zaszkodzić, to nie byłyby w stanie. Jeśli chcesz ich ochraniać, powinieneś czynić tak, jak powiedziałeś. Chęć chronienia praktyki najgłębszej mądrości i wszystkich bodhisattwów, nie jest różna od chęci ochraniania pustej przestrzeni.“
Powinniście wiedzieć, że przyjmowanie i podtrzymywanie, czytanie i recytowanie, zastanawianie się w zgodzie z rzeczywistością, to nic innego jak ochranianie mądrości, a jej ochranianie jest przyjmowaniem i podtrzymywaniem, czytaniem i recytowaniem.

Mój mistrz Starożytny Buddha powiedział:
„Całe ciało przypomina dzwon zawieszony w pustej przestrzeni.
Bez rozróżniania na wiatr ze wschodu, zachodu, południa czy północy,
wyraża mądrość na równi wszystkim istotom.
Dzyń dzyń, ding dong!”

To jest sposób, w jaki mądrość była w autentyczny sposób wyrażana przez buddhów i przodków. Całe ciało to mądrość, wszystko jest mądrością, każdy jest mądrością, cały wszechświat – Wschód, Zachód, Południe i Północ to mądrość.

Buddha Siakjamuni powiedział: „Shariputro, wszystkie istoty powinny składać ofiary i kłaniać się tej praktyce mądrości, tak jak samemu żywemu Buddzie. Powinni zgłębiać praktykę mądrości, tak jakby składali ofiary i kłaniali się żywemu Buddzie. Dlaczego? Ponieważ praktykowanie mądrości to buddha, a buddha nie różni się niczym od praktyki mądrości. Praktykowanie mądrości samo w sobie jest buddhą, a buddha to nic innego jak praktyka mądrości. Dlaczego? Dzieje się tak, ponieważ wszyscy przebudzeni buddhowie mają swoje źródło w praktykowaniu mądrości. Zarówno podążający za Wielkim Pojazdem, jak i za Małym Pojazdem, wszyscy oni wyłaniają się z praktykowania mądrości. Dzieje się tak, ponieważ wszystkie dobre przyczyny w tym świecie, wszystkie dobre działania, wszelkie metody, wszystko to pochodzi z praktykowania mądrości.”

Dlatego też buddha, to praktykowanie mądrości samo w sobie, a to praktykowanie mądrości, to nic innego, jak wszystkie istoty, rzeczy, zjawiska. Forma tych wszystkich istot, rzeczy i zjawisk jest pusta, ani nie powstaje ani nie zanika, nie jest czysta ani nieczysta, nie zwiększa się ani nie zmniejsza. Objawianie tu i teraz tej praktyki mądrości jest tym samym, co objawianie tu i teraz buddhy. Składanie ofiar i kłanianie się praktyce mądrości jest tym samym, co oddawanie czci żywemu Buddzie. Służenie i pomaganie wszystkim istotom jest samo w sobie najczcigodniejszym buddhą.

Wygłoszone do zgromadzenia w świątyni Kannon Dori, w czasie letniego okresu praktyki w 1233 roku.

 

 

  •  
  •