Shobogenzo Genjo koan – Urzeczywistnianie prawdy o życiu (bycie koanem tej właśnie chwili życia)
Dogen Zenji

Kiedy wszystkie rzeczy i zjawiska są buddha-dharmą, istnieją złudzenia i urzeczywistnienie, praktyka, życie, śmierć, buddhowie, istoty.

Kiedy we wszystkich rzeczach i zjawiskach nie ma ja, nie istnieją złudzenia i urzeczywistnienie, buddhowie i istoty, powstawanie i zanikanie.

Ponieważ Droga Buddhy u swojej podstawy wykracza poza dualizm obfitości i braku, istnieją powstawanie i zanikanie, złudzenia i urzeczywistnienie, istoty i buddhowie.

Jednakże, kwiaty więdną, chociaż je lubimy, a chwasty rosną pomimo tego, że za nimi nie przepadamy.

Złudzenia, to praktyka i urzeczywistnienie jako ja będące oddzielone od rzeczy. Urzeczywistnienie, to praktyka będąca urzeczywistnianiem wszystkich rzeczy, jako współzależnych z ja. Buddhowie to ci, którzy mieli wielkie urzeczywistnienie pośród złudzeń. Zwykłe istoty to ci, którzy są pomieszani pośród urzeczywistnienia. Poza tym są tacy, którzy wykraczają poza urzeczywistnienie pośród urzeczywistnienia oraz tacy, którzy zagłębiają się w złudzenia pośród złudzeń.

Kiedy buddhowie są prawdziwie buddhami, niekoniecznie mają świadomość tego. Jednakże, są urzeczywistnionymi buddhami, którzy kontynuują urzeczywistnianie buddhów. Kiedy widzisz formy i słyszysz dźwięki całym ciałem i umysłem, doświadczasz rzeczy oraz zjawisk bezpośrednio. Nie jest to wtedy, jak przedmiot i jego odbicie w lustrze albo jak księżyc i jego odbicie na wodzie. Kiedy jedna strona jest oświetlona, druga jest w ciemności.

Praktykowanie Drogi Buddhy, to zgłębianie siebie. Zgłębianie siebie, to zapominanie o sobie. Zapominanie o sobie, to bycie potwierdzanym przez wszystkie rzeczy. Bycie potwierdzanym przez wszystkie rzeczy, to puszczanie ciała i umysłu siebie oraz ciała i umysłu innych. Ślad tego urzeczywistnienia, które nie może być w żaden sposób uchwycone, jest kontynuowany bez końca.

Kiedy po raz pierwszy szukasz prawdy o rzeczywistości, może się wydawać, że jest ona gdzieś daleko. Podczas, gdy już jest właściwie przekazana i już jesteś prawdziwie sobą. Tak, jak kiedy płynie się łodzią i patrzy na brzeg, może się wydawać, że to brzeg się porusza. Jednak kiedy popatrzy się uważnie na łódź widzi się, że to ona płynie. Podobnie, badając niezliczone rzeczy jako pomieszane ciało i umysł, może się wydawać, że umysł i natura ja są czymś stałym. Jednakże, kiedy poprzez praktykę powraca się do rzeczywistości, staje się oczywiste, że w żadnym zjawisku nie ma nic stałego i niezależnego.

Drewno staje się popiołem, który nie może stać się na powrót drewnem. Jednakże nie zakładaj, że popiół to przyszłość, a drewno to przeszłość. Powinieneś zrozumieć, że drewno będąc całkowicie drewnem, zawiera całą przeszłość i przyszłość, a jednocześnie jest poza przeszłością i przyszłością. Popiół będąc całkowicie popiołem, zawiera całą przyszłość i przeszłość. Tak, jak popiół nie staje się na powrót drewnem, w ten sam sposób osoba nie powraca na nowo do życia. Dlatego też w buddha-dharmie mówi się, że życie nie staje się śmiercią i określa jako nienarodzone. Niezmiennie nauka Buddhy mówi, że śmierć nie staje się życiem i określa się jako niezanikanie. Życie jest całkowitym wyrazem tej chwili. Śmierć jest całkowitym wyrazem tej chwili. Są jak zima i wiosna. Nie można powiedzieć, że zima staje się w wiosną, a wiosna latem.

Urzeczywistnienie przypomina odbicie księżyca na wodzie, księżyc nie staje się mokry, ani woda nie jest poruszona. Chociaż światło księżyca jest jasne i nieograniczone, odbija się nawet w małej kałuży, cały księżyc i całe niebo odbijają się w kropli rosy, w każdej jednej kropli wody. Urzeczywistnienie nie niszczy osoby, ani księżyc nie porusza wody. Indywidualność nie jest przeszkodą w urzeczywistnieniu, tak jak kropla wody nie przeszkadza księżycowi na niebie. Głębia kropli to objętość księżyca. Każde odbicie, bez względu na to, jak jest długie czy krótkie, wyraża przestwór kropli i urzeczywistnia nieskończoność księżycowego światła na niebie.

Kiedy ciało i umysł są oddzielone od rzeczywistości, może się wydawać, że to co jest wystarczy. Kiedy ciało i umysł wypełnia rzeczywistość, jasno widać, że praktyka nie ma końca. Tak, jak będąc na statku pośrodku oceanu, kiedy w zasięgu wzroku nie ma lądu, a wokół jest jedynie woda, ocean wydaje się być jak okrąg. Jednakże, wielki ocean nie jest ani okrągły ani kwadratowy. Jego cechy są nieskończone w swej różnorodności. Czasem jest jak pałac, a czasem jak naszyjnik z klejnotów. Wygląda na okrągły tylko z tej szczególnej ograniczonej perspektywy w danej chwili. Podobnie jest ze wszystkimi zjawiskami. Zarówno świat złudzeń, jak i świat nieuwarunkowania mają wiele aspektów, ale widzisz i rozumiesz jedynie tak daleko, jak oko twojej praktyki jest w stanie dosięgnąć. Musisz wiedzieć, że natura niezliczonych zjawisk jest taka, iż mogą pozornie wyglądać na okrągłe lub kwadratowe, ale naprawdę cechy oceanów i gór są nieograniczone i zawierają w sobie całe światy, zarówno na zewnątrz ciebie, jaki i w miejscu w którym stoisz, czy też nawet w jednej kropli wody.

Ryba pływająca w oceanie, bez względu na to jak daleko popłynie, nigdy nie dotrze do końca wody. Ptak latający po niebie, bez względu na to dokąd poleci, nigdy nie dotrze do krańca przestrzeni. Kiedy potrzebują dużego obszaru, jest on duży. Kiedy potrzebują małego, jest on mały. W ten sposób każde z nich wykorzystuje całe swoje możliwości i całkowicie doświadcza swojego żywiołu. Jeśli jednak ptak chciałby opuścić przestrzeń czy ryba wodę natychmiast umrą.
Woda to życie i powietrze to życie. Ptak to życie i ryba to życie. Życie to ptak i życie to ryba. Jednakże, zawsze istnieje miejsce, aby wykroczyć poza. Praktyka-urzeczywistnienie jest całym długim życiem każdej istoty.

Jeśli ryba lub ptak próbuje dotrzeć do końca swojego żywiołu zamiast się w nim poruszać, nigdy nie znajdzie swojej drogi ani miejsca. Kiedy znajdziesz to miejsce, właśnie to działanie tu i teraz będzie urzeczywistnianiem koanu (życia tej chwili). Kiedy znajdziesz tą drogę, to działanie tu i teraz będzie urzeczywistnionym koanem (życiem tej chwili). To miejsce i ta droga nie są ani duże ani małe, nie są mną ani innymi, nie są kontynuacją przeszłości ani nie powstają w tej właśnie chwili. Praktykowanie urzeczywistnienia na Drodze Buddhy oznacza, że spotykanie rzeczy jest byciem tą rzeczą, a czynienie działania jest byciem tym działaniem. Tym jest to miejsce i całkowite zgłębienie tej drogi.
Granica urzeczywistnienia nie jest czymś wyraźnym, ponieważ urzeczywistnienie jest jednoczesne wraz z całkowitym byciem buddha-dharmą. Nie jest to wiedzeniem czegoś przez rozróżniającą świadomość. Chociaż urzeczywistnienie jest natychmiastowe, nie jest jak coś ukrytego stającego się czymś widocznym. Widzenie tego nie jest poglądem (jak przedmiot widziany przez ja).

Mistrz zen Hotetsu z góry Mayoku wachlował się wachlarzem. Mnich zapytał go: „Mistrzu natura wiatru jest stała i nie ma miejsca, do którego by nie dotarł. Dlaczego więc wachlujesz się?”
„Chociaż rozumiesz, że natura wiatru jest stała” odparł Hotetsu, „nie rozumiesz znaczenia tego, że dociera wszędzie”.
„Jakie jest więc znaczenie tego, że dociera wszędzie?” zapytał mnich.
Mistrz tylko kontynuował wachlowanie się.
Mnich pokłonił się głęboko.

Potwierdzanie buddha-dharmy i droga żywego praktykowania właściwego przekazu są właśnie takie. Jeśli twierdzisz, że nie musisz się wachlować, ponieważ natura wiatru jest zawsze obecna i istnienie wiatru nie ma związku z wachlowaniem, nie rozumiesz ani tej obecności, ani natury wiatru. Ponieważ natura wiatru jest stała, wiatr rodziny buddhy pozwala urzeczywistniać cudowność wielkiej ziemi i sprawiać, że woda długiej rzeki staje się, jak najlepszy specjał.

Napisane w połowie jesieni 1233 roku jako list do świeckiego ucznia Yo Koshu z wyspy Kyushu.
Poprawione i umieszczone jako pierwszy rozdział Shobogenzo w 1252 roku.

  •  
  •